رابطه بین بیش فعالی و پرخاشگری با اضطراب امتحان و درگیری تحصیلی دانش آموزان دوره ی ابتدایی

چکیده فارسی

این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین بیش‌فعالی و پرخاشگری با اضطراب امتحان و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان دختر پایه ششم ابتدایی ناحیه یک قزوین در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ انجام شد. روش تحقیق از نوع کاربردی و در قالب توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری شامل ۱۳۰۹ دانش‌آموز بود که از میان آن‌ها ۲۹۷ نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی و بر اساس فرمول کوکران انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه پرخاشگری نیلسون و همکاران (۲۰۰۰)، پرسشنامه درگیری تحصیلی ریو (۲۰۱۳)، پرسشنامه بیش‌فعالی سوانسون و همکاران (۱۹۸۰) و پرسشنامه اضطراب امتحان ابوالقاسمی و همکاران (۱۳۷۵) بودند. داده‌ها با استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی (فراوانی، درصد، انحراف معیار و واریانس) و آمار استنباطی شامل آزمون کولموگروف–اسمیرنوف، همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شد. کلیه تحلیل‌ها توسط نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ صورت گرفت. یافته‌ها نشان دادند که ابعاد مختلف پرخاشگری با اضطراب امتحان رابطه مثبت و معنادار (r = 0.901, p < 0.001) و با درگیری تحصیلی رابطه منفی و معنادار (r = -0.907, p < 0.001) دارند. همچنین، رگرسیون خطی چندگانه نشان داد که بیش‌فعالی پیش‌بین مثبت اضطراب امتحان (B = 1.911, p < 0.001) و پیش‌بین منفی درگیری تحصیلی (B = -1.224, p < 0.001) است. شاخص‌های آماری چندمتغیره از جمله Pillai’s Trace (0.781 برای بیش‌فعالی و 0.818 برای پرخاشگری) و Wilks’ Lambda (0.219 و 0.182 به ترتیب) نیز بر اثرات قوی این متغیرها تأکید داشتند. این نتایج نشان می‌دهد که بیش‌فعالی و پرخاشگری موجب افزایش معنادار اضطراب امتحان و کاهش معنادار درگیری تحصیلی دانش‌آموزان می‌شوند و بر اهمیت توجه به عوامل رفتاری و هیجانی در بهبود عملکرد تحصیلی تأکید دارند.