نقش روایت‌گری محلی در تقویت هویت فرهنگی و سواد خواندن دانش‌آموزان دبستانی

چکیده فارسی

در شرایطی که آموزش ابتدایی نیازمند روش‌هایی استراتژیک و بومی برای تقویت مهارت‌های زبانی و همزمان پرورش هویت فرهنگی است، روایت‌گری محلی به‌عنوان یک رویهٔ آموزشی فرهنگی‌محور پتانسیل قابل‌توجهی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مداخلهٔ روایت‌گری محلی بر سواد خواندن و هویت فرهنگی دانش‌آموزان پایهٔ چهارم در «دبستان ۱۵ خرداد، روستای سایه‌خوش» طراحی شد. طرح پژوهش شبه‌آزمایشی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون و گروه کنترل است. جامعهٔ پژوهش شامل دو کلاس پایهٔ چهارم (۴۰ دانش‌آموز) بود که به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. مداخله شامل اجرای برنامهٔ ۸ هفته‌ای (۲ جلسهٔ ۳۰ دقیقه‌ای در هفته) با استفاده از روایت‌ها و قصه‌های محلی انتخاب‌شده، جلسات بازتاب و فعالیت‌های خواندن همراه با تکالیف بومی‌شده است. ابزارهای گردآوری داده شامل: آزمون استاندارد سنجش سواد خواندن مناسب پایهٔ چهارم، پرسشنامهٔ هویت فرهنگی محقق‌ساخته و مشاهدات کلاسی بودند. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس (ANCOVA) برای مقایسهٔ اختلافات پس‌آزمون با کنترل پیش‌آزمون انجام شد. یافته‌ها نشان داد که مداخلهٔ روایت‌گری محلی به‌طور معناداری نمرات سواد خواندن و هویت فرهنگی را در گروه آزمایش افزایش داد (p < 0.001). این نتایج نشان می‌دهد که روایت‌گری محلی می‌تواند چارچوبی بومی و کم‌هزینه برای گنجاندن در برنامهٔ درسی فارسی پایهٔ ابتدایی فراهم سازد.