مروری بر نقش ذهن‌آگاهی و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی در ارتقای معنا و کیفیت زندگی

چکیده فارسی

این مطالعه با هدف مرور روایتی پژوهش‌های نظری و تجربی مرتبط با نقش ذهن‌آگاهی و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی در ارتقای معنا و کیفیت زندگی انجام شده است. با توجه به جایگاه ویژة این سازه‌ها در روان‌شناسی مثبت‌گرا، تلاش شده است ارتباط آنها با ابعاد معنا و تجربة زیستن مطلوب، تبیین شود. این مطالعه به شیوة مروری روایتی انجام شد. مقالات فارسی و انگلیسی مرتبط با ذهن‌آگاهی، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی، معنای زندگی و کیفیت زندگی از پایگاه‌های علمی معتبر، مورد بررسی قرار گرفتند. انتخاب منبع بر اساس ارتباط مفهومی با متغیرهای مورد نظر و هم سویی با رویکرد مثبت‌گرا و مفاهیم مرتبط با آن صورت گرفت. یافته‌ها نشان داده‌اند که ذهن‌آگاهی، چه به‌عنوان یک ویژگی صفتی و چه در قالب مداخلات مبتنی بر حضور ذهن، با افزایش تجربه معنا در زندگی و بهبود کیفیت زندگی همراه است. همچنین انعطاف‌پذیری روان‌شناختی به‌عنوان توانایی پذیرش تجربه‌های درونی و تعهد به رفتارهای ارزش محور، نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی و تسهیل معنا بخشی به تجربه‌های زندگی ایفا می‌کند. یافته‌ها حاکی از آنند که این دو سازه، از طریق افزایش آگاهی، پذیرش و همسویی رفتار با ارزش‌های فردی، به بهبود ارزیابی ذهنی فرد از زندگی کمک می‌کنند. در نهایت، نتایج حاکی از آن است که ذهن‌آگاهی و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی از سازه‌های کلیدی در ارتقای معنا و کیفیت زندگی محسوب می‌شوند. توجه به این متغیرها، می‌تواند چارچوبی نظری و کاربردی برای مداخلات مبتنی بر روان‌شناسی مثبت فراهم آورد و به ارتقای تجربة زیستن معنادار و رضایت‌بخش کمک کند.