تجربه زیسته والدین کودکان استثنایی از مواجهه با تشخیص اولیه ناتوانی فرزند

چکیده فارسی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تجربه زیسته والدین کودکان دارای نیازهای ویژه انجام شده است تا درکی عمیق از ابعاد روانی، اجتماعی و خانوادگی این تجربه فراهم آورد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با والدین دارای فرزند با نیازهای ویژه گردآوری و به‌صورت نظام‌مند تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد تجربه والدین در چهار مضمون اصلی طبقه‌بندی می‌شود: تجربه عاطفی و روانی، چالش‌های خانوادگی و اجتماعی، سازگاری و تحول در نقش والدینی، و نیاز به حمایت و مداخلات مؤثر. والدین در آغاز با شوک، انکار و احساس گناه مواجه‌اند و در ادامه با انگ اجتماعی، فرسودگی روانی و چالش‌های روابط خانوادگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. با گذر زمان، برخی والدین به سازگاری نسبی رسیده و معنای جدیدی برای نقش والدینی خود تعریف می‌کنند. در نهایت، کمبود حمایت‌های تخصصی و اجتماعی، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های آنان گزارش شد. یافته‌های پژوهش بیانگر ضرورت مداخلات چندسطحی از سوی نظام رفاهی، نهادهای حمایتی، و مشاوران حرفه‌ای است تا کیفیت زندگی والدین و کودکان دارای نیازهای ویژه بهبود یابد